Bhimnipura Mohan Naik's Linguistics

*वाते मुंगा मोलारी*            My swan song *साळ्यारो ईगो...?*           जंगले माईर से जीवजनगानी माईर *म* एक बुद्धीजीवी प्राणी छू."मार आतरा कोयीज हुशार छेनी" ई साळ्यारो "ईगो" गोर साकी माईती अभिव्यक्त वचं.            "ईगो संभाळो नतो ईगो अन उभी गो"? हानू भी आपण गत वेजाये इ सिक ये साकी माइती मळचं. "साकी" इ गोरबोली भाषा सायित्य सिवारे माईरो एक स्वतंत्र संस्कार सिवार छ.साकीर भाषा इ समाज जीवनेनं वळन दचं."म"पणो-अहंभाव इ ईगो आपणेनं कना कुणसे थरेपं झल लेजाये येरो कांयी नेम केतू आयेनी.         अहंकाराचा वारा न लागे राजसा,ये 'म'पणाती आचे आचेर कंड जीरगो छ;तु कतेर कुण ? इ सिक ये साकी माइती मळचं. "सिकीसाकी" ई सामासिक शब्द ये संदर्भेमं घणो बोलको सिद्ध वचं.पेना लकण पाटी लेन शिक्षणेर स्वतंत्र व्यवस्था कोनी रं.जना साकी ई एक सुसंस्कृत समाज घडायेर् संस्कार केंद्र रं.                डाया माईरो काजमो वरसाळेमं रुंगळी माईन खरबेपं आवगोतो...उंदाळेमं खरबे परेर त...

*वाते मुंगा मोलारी*                My swan song *गोर साकी/ बगर भेजेर मेदडी..!*           *आपणे नैसर्गिक बुद्धीरो वापर करणू ई सिक ये साकी माइती मळचं...!*        गोर साकी ई लोकसायित्येमं गणावचं.साकीर भाषा ई समाजमनेर भाषा छ.साकीर भाषार संदर्भेर जर केनी जीभाळी  (जीव्हारी) लागतो विये तो ओरो केनी दोस देतू आयेनी.साकी एक सामाजिक शाळा छ..संस्कार केंद्र छ.सामाजिक व्यवस्था सुरळीत रेणू ई साकीरो केंद्रवर्ति सूत्र छ.        सायित्यसत्ता ई सामाजिक,धार्मिक अन राजकीय चळवळीरो नेतृत्व करचं.जे समाजेर सायित्य चळवळ प्रगल्भ रेयेनी ओ समाजेरी सामाजिक,धार्मिक अन राजकीय चळवळी दिशाहीन रचं.सामाजिक,धार्मिक,राजकीय चळवळीर नेतृत्व करेर धम्मक भी गोर साकी शिवारेम छ.मौखिक सायित्ये माईरो इ गोर सायित्येरो शिवार जतन वेणू;गोरबोली भाषार मालकीरो ई साकीरो शिवार सायित्येरे मुख्य प्रवाहेम आणू;आपण ओनं लाणू ई आज काळेर गरज छ..!            राजकारणेर धासादोडीमं गोरबोली भाषा,भाषासायित्येर ...

*वाते मुंगा मोलारी*               my swan song *"अदभुत"ई लेंगी माईरो एक वास्तव..!*                  "अदभुत"इ सायित्य अन संस्कृती माईरो वास्तव छ.येनं गोर बनजारा संस्कृती अन सायित्य भी अपवाद छेनी.ताना छच्यापर कनायी कनायी हासतूवणा आढळ आवचं. "हास"इ "हासणी"रसेरो स्थायीभाव छ.हानू वाड;मय शास्त्र भी कचं,तो पचं ताना छच्यापरेर "हास"ये स्थायीभावेनं कुण छेडतो विये,जना ओनं हासणी आवचं?इ प्रश्न अनुत्तरीत छ..!              वास्तववाद,स्वच्छंदतावाद,अभिजातवाद ये मुलभुत संकल्पनारो मायेरो इ तांडोज छ.रोमॅन्टिसिझम (स्वछंदतावाद) इ कला,सायित्य,संगीत,शौर्य अन बौद्धिक चळवळ करन गणावचं.पाश्चिमात्य राष्ट्रेमा १८ वे शतकेमं ये चळवळीरो उदय हुवो हानू अभ्यासकेर केण छ.गोर वाड;मयीन चळवळी माईर लेंगी ये स्वच्छंदतावादी वाड;मय प्रकारेरो जन्म काळ जर धेनेमं लिदे केलं तो रोमॅन्टिसिझम ये मुलभुत संकल्पनारो मायेरो ई तांडोज सिद्ध वचं.                   रोमॅन्टिसिझम ये ...

*एक हारदं*-             आज मनं मा.सुधाकरराव नायक सायेब हारदागो भा..एकवणार वात छ. नायक सायेब वसंतदादार मंत्री मंडळेमं बाल संगोपन अन पशु संवर्धन दुग्ध व्यवसाय मंत्री रं. जना मांडवीनं नायक सायेबेरो सत्कार रकाडेते. मार गामेमं नवीनज दुध डेअरी चालू करमेलेते. ओ डेअरीरो अध्यक्ष करन मनं भी निमंत्रण पत्रिका रं.सत्कार समारंभेमं उतर देतूवणा नायक सायेब को क,दादांनी मला पोरं आणि ढोर राखायचं काम दिले!  ते काम मी ईमान इतबारे करीन! हानू केतू केतू या ठिकाणी दुध डेअरीचे किती अध्यक्ष उपस्थित आहे? हानू प्रश्न उपस्थित करते खमत म एकलोज हुबरेन हात उपर किदो. जसी नायक सायेब मनं गोरबोली भाषामं पूचो क,कतरा दुध तमार डेअरीमं जमा वचं?  जसी म को क,५० लिटर!        जसी से लोक खदखद हासेन लग्गे.कार्यक्रम वेते खमत मनं भेट कलागो. कार्यक्रम वेगो. म नायक सायेबेन भेटेन गो.लोकूर अर्ज ओर पि ए.न करन केताणी मनं भरपूर वेळ दिनो.मी आपली काय मदत करू शकतो ? मार सोबत प.स.सभापती मारोतराव चव्हाण अन मारो मोटो बाप गोमाजी नायक रं.मनं तार तक्रार गोरबोली भाषामं कर करन केयेन लग्गे....

*वाते मुंगा मोलारी*              my swan song *गोरबोली भाषारो अस्तित्व चिंता अन चिंतनेरो विषय...?*            "चिंता आणि चिंतन"इ नामाजी नायक ऊर्फ नवल किशोर नायक येनेरो गोरबोली भाषा विषयीरो अभ्यासपूर्ण लेख वाचेन मळो.नामाजी नायके सरिखो डावोडुंगर भी आज गोरबोली भाषारो अस्मितारो झेंडा आपणे खांदेपं लेलदो छ.इ घण आणदेर वात छ.लेखे माइर मुध्देशुध्द मांडणी अन ओनेर भाषा विषयीर तळमळ तो गोरबोली भाषा प्रेमीऊनं अंतर्मुख करे सवायी रेयेनी.हानू सासी सेनज जर तळमळ री तो ये भाषिक तळमळे माईती तांडो अन शेरे माईर गोरमाटी माईरो सांस्कृतिक अन भाषिक आरा मले सवायी रेयेवाळो छेनी अन ई आरा जर मलगो केलं तो सवारेरो,एक नंजरेमं नावडेनी आसो अभिजात गोरमाटी देखेन मळेनं घण दन भी लागेवाळ छेनी भाषिक क्रांतीर सुरुवात वेगी छ..गोरबोली भाषापं चिंतन अन चिंता करेवाळ एक नाॅन पाॅलीटिकल रुट्सेर एक फळी गोरबोली भाषा चळवळीमं जलमेनं आवगी छ.इ सवारेर गोरबोली भाषार भविष्य अन भवितव्येर नांदी छ..!             आज भारतेमं गोर बनजारार संख्या दस ते ...

*वाते मुंगा मोलारी*          my swan song *गोरबोली भाषारो सामाजिक भाषा शास्त्र/समाज भाषा विज्ञान..!* - कतरी कतरा छेळीन फाडनाके. - घडीखांड एराम भी कर लेणू. - मुंडो लगाडेन कांयी छ ? - वारुसेक लंगावण घालन देमेलेस. - तार सरिख वारसेक चलेगे. - तार सरिख छप्पन देखमेलो छू. - पफोळी फाटगी  (तांबडे फुटलंय) - सवारो वेगो (उजाडलंय) - झाकटेर आंगज वावरेम चले जावचं. - झाकट पडतूज घर आवचं. - पाणी झांजरगो छ. - झगर लाग जाये,झामे वणान माररी छ. - के - नंजर लाग जाये. - हांगोळी कर लं,पाणी भेळमेली छू. - सिकमं बाटी मेलछांडी छू,दोपेरपडी खालेस. - से एलमाल छ क ? - ताडो सिळो करं! - वेरा वणचागो. - वावडीमं दि परस पाणी छ. - राम पोरेमं ठालोपालो बकवाना मत कर! - घर ठालोठालो लागरो छ. - मार ओडेर सोड धरा नाकेस. - बोल कोनी गो ? - बोलं कानी जा ? - बोल कानी गो ? - बोलचाल करतू पकडोगे ! - भेसी रामरी छ . -बळद वगाळरो कोनी,बेमार छ कांयिको? कानकळासी तो ठिक दखारी छ. - बळद घणो दाडचं,बरोबर कुटाये कोनी. - बाटीमाटी धापन खातोजो! - वेलाकसालाती रंडापो काडलीदी;पणन दुसरो धणी कोनी...